Shistozomiaza gjenitale fem\u00ebrore (Female Genital Schistosomiasis \u2013 FGS) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb infeksion parazitar q\u00eb prek organet gjenitale t\u00eb vajzave dhe grave dhe shkaktohet nga krimbat e vegj\u00ebl t\u00eb njohur si schistosoma. Ky infeksion prek rreth 56 milion gra dhe vajza, kryesisht n\u00eb Afrik\u00ebn Sub-Sahariane, t\u00eb cilat mb\u00ebshteten n\u00eb uj\u00ebrat e hapura t\u00eb lumenjve dhe pellgjeve t\u00eb cilat shfryt\u00ebzohen p\u00ebr t\u00eb gatuar, pastruar, dhe lar\u00eb rrobat.<\/p>\n
Ky infeksion mbetet nj\u00eb s\u00ebmundje kryesisht e panjohur dhe e neglizhuar, dhe n\u00ebse nuk trajtohet mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb d\u00ebmtim t\u00eb organeve riprodhuese, infertilitet, dhe lidhet me nj\u00eb rrezik t\u00eb shtuar p\u00ebr virusin HIV, raporton the Guardian.<\/p>\n
Parazit\u00ebt jan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u par\u00eb dhe arrijn\u00eb gjat\u00ebsi nga 1 cm deri n\u00eb 2 cm. Ata g\u00ebrmojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr l\u00ebkur\u00eb dhe l\u00ebvizin p\u00ebrmes qarkullimit t\u00eb gjakut duke l\u00ebshuar vez\u00eb. Simptomat p\u00ebrfshijn\u00eb ethe, dhimbje t\u00eb pelvikut, rrjedhje t\u00eb p\u00ebrgjakshme dhe kruajtje, djegie t\u00eb organeve gjenitale, dhe jan\u00eb t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb infeksioneve seksualisht t\u00eb transmetueshme, dhe si rrjedhoj\u00eb shum\u00eb shpesh jepet diagnoz\u00eb e gabuar.<\/p>\n
Nuk ka shifra t\u00eb sakta p\u00ebr numrin e grave me FGS pasi nuk ka asnj\u00eb testim t\u00eb standardizuar. Por, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb publikuar n\u00eb mars t\u00eb k\u00ebtij viti, vet\u00ebm 15,000 vajza dhe gra n\u00eb zonat endemike jan\u00eb ekzaminuar.<\/p>\n
Gjithsesi, tani ka nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb re p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin. Grupi i Integrimit FGS (FGS Integration Group \u2013 Fig), i krijuar n\u00eb vitin 2022, po b\u00ebn fushat\u00eb p\u00ebr qeverit\u00eb dhe donator\u00ebt q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb trajtimin e FGS n\u00eb programet e tyre t\u00eb sh\u00ebndetit seksual dhe riprodhues.<\/p>\n
N\u00eb muajin korrik, an\u00ebtar\u00ebt e grupit ishin n\u00eb konferenc\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb HIV n\u00eb Mynih p\u00ebr t\u00eb nxitur objektivin e UNAids ku pritet q\u00eb 90% e vajzave dhe grave t\u00eb kontrollohen p\u00ebr FGS n\u00eb zonat endemike deri n\u00eb vitin 2025, pasiq\u00eb grat\u00eb me FGS kan\u00eb tre her\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb kontraktohen me HIV.<\/p>\n
\u201cNe jemi n\u00eb rrezik t\u00eb regresojm\u00eb n\u00eb objektivat e parandalimit t\u00eb HIV\u201d, thot\u00eb Yael Velleman, bashk\u00ebkryetar i Fig.<\/p>\n
Organizata Keniane LVCT Health thot\u00eb se nga 2,714 gra q\u00eb iu n\u00ebnshtruan ekzaminimit t\u00eb kancerit t\u00eb qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs n\u00eb rajonet per\u00ebndimore dhe bregdetare q\u00eb nga prilli, 11% kishin FGS. Kurse, n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb rast\u00ebsish\u00ebm t\u00eb kryer n\u00eb qershor n\u00eb Junju, nj\u00eb fshat i vog\u00ebl bregdetar n\u00eb qarkun Kilifi, 11 nga 19 gra rezultuan pozitive.<\/p>\n
\u201cKjo tregon se problemi \u00ebsht\u00eb i madh, dhe shum\u00eb gra po vuajn\u00eb n\u00eb heshtje sepse nuk jan\u00eb t\u00eb informuara p\u00ebr t\u00eb\u201d, thot\u00eb Kiti Mwangome, nj\u00eb studiuese e sh\u00ebndetit riprodhues.<\/p>\n
FGS mund t\u00eb trajtohet me praziquantel, nj\u00eb ila\u00e7 q\u00eb vret krimbat parazitar\u00eb dhe u jepet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rutinore nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb shkollave n\u00eb zonat endemike. Sidoqoft\u00eb, ila\u00e7i \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak efektiv sa m\u00eb gjat\u00eb q\u00eb s\u00ebmundja nuk zbulohet.<\/p>\n
Grupet e avokimit thon\u00eb se, p\u00ebr t\u00eb trajtuar FGS n\u00eb periudh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, qeverit\u00eb duhet t\u00eb fokusohen n\u00eb parandalim sesa n\u00eb trajtim, duke u ofruar komuniteteve akses n\u00eb uj\u00eb t\u00eb sigurt.<\/p>\n